Tazminat Hukuku

Trafik kazaları

Kazadan kusurlu sürücü, aracın işleteni ve teminat limitleri ölçüsünde zorunlu trafik sigortacısı birlikte sorumludur (Karayolları Trafik Kanunu m. 85, 88, 91). Sigortacıya karşı dava açılmadan önce yazılı başvuru yapılması gerekir (m. 97). Talep kalemleri ve izlenecek yol trafik kazası sonrası tazminat hakları yazısında anlatılmıştır.

İş kazası ve meslek hastalığı

İşveren, iş kazasını kolluğa derhâl ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na en geç üç iş günü içinde bildirmek zorundadır (5510 sayılı Kanun m. 13). Kurumun bağladığı gelirle karşılanmayan zarar için işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Bu davalar iş ve sosyal güvenlik hukuku ile yakından bağlantılıdır.

Hekim uygulama hataları

Tıbbi uygulama hatasında izlenecek yol, hizmetin nerede verildiğine göre değişir. Kamu hastaneleri ve devlet üniversitesi hastanelerindeki işlemlerden doğan zararlar için idareye karşı idare mahkemesinde tam yargı davası açılır. Özel sağlık kuruluşlarına ve serbest çalışan hekimlere karşı davalar ise adli yargıda görülür.

Destekten yoksun kalma ve manevi tazminat

Ölüm hâlinde, ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler bu kayıplarının giderilmesini isteyebilir (Türk Borçlar Kanunu, TBK m. 53). Bedensel bütünlüğü zedelenen kişi ile ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınları manevi tazminat talep edebilir; tutarı hâkim olayın özelliklerine göre takdir eder (TBK m. 56).

1. Zararın belgelenmesi: Kaza tutanağı, sağlık raporları, fatura ve gelir belgeleri toplanır.
2. Ön başvuru: Trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılır; 15 gün içinde yazılı cevap verilmez veya cevap talebi karşılamazsa dava ya da tahkim yolu açılır (KTK m. 97). İdari eylemden doğan zararda önce idareye başvurulur.
3. Arabuluculuk: Ticari davalarda ve tüketici mahkemesinde görülen davalarda arabulucuya başvuru dava şartıdır (Türk Ticaret Kanunu m. 5/A, 6502 sayılı Kanun m. 73/A). İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davalarında bu şart aranmaz (7036 sayılı Kanun m. 3).
4. Dava ve bilirkişi incelemesi: Kusur oranı, maluliyet ve tazminat hesabı çoğunlukla bilirkişi raporlarıyla belirlenir.
5. Karar ve tahsil: Kesinleşen ya da icrası mümkün hâle gelen karar, ödenmezse icra yoluyla tahsil edilir.

Haksız fiilden doğan tazminat davalarında genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; dava, haksız fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya zarar görenin yerleşim yerinde de açılabilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 2, 16). İş kazasından doğan davalara iş mahkemesi, sigorta şirketine yöneltilen davalara kural olarak ticaret mahkemesi, idareye karşı tam yargı davalarına idare mahkemesi bakar.

Elazığ Adliyesi'nde asliye hukuk ve iş mahkemeleri görev yapar; idari davalar Elazığ İdare Mahkemesi'nde görülür. Adli yargı kararlarına karşı istinaf incelemesini 1 Eylül 2026'dan itibaren Malatya Bölge Adliye Mahkemesi, idari yargı kararlarına karşı istinaf incelemesini Diyarbakır Bölge İdare Mahkemesi yapmaktadır.

• Haksız fiil: Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl. Fiil aynı zamanda suçsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa o süre uygulanır (TBK m. 72).
• Motorlu araç kazaları: Aynı iki ve on yıllık süreler ile ceza zamanaşımı kuralı geçerlidir (KTK m. 109).
• İdari eylemler: Eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulması gerekir (İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 13).
• Sözleşmeye aykırılık: Kanunda aksine hüküm yoksa on yıllık genel zamanaşımı uygulanır (TBK m. 146).

Sürenin hangi tarihte başladığı her olayda ayrıca değerlendirilir; bedensel zararlarda zararın kapsamının ne zaman öğrenilmiş sayılacağı Yargıtay uygulamasıyla belirlenir.