Elazığ'da bir davanın nerede açılacağı iki soruya bağlıdır: uyuşmazlığa hangi tür mahkeme bakar (görev) ve bu mahkemelerden hangi yerdeki yetkilidir (yetki). İl merkezindeki Elazığ Adliyesi'nin yanında Karakoçan, Keban, Kovancılar, Maden ve Palu'da ayrı adliyeler bulunur; adliyesi olmayan ilçeler bu adliyelerden birine bağlıdır. Bu yazı, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) Eylül 2026 tarihli adli ve idari yargı rehberlerine göre Elazığ'daki yargı çevresini özetler.
Elazığ Adliyesi'nde hangi mahkemeler var?
Elazığ Adalet Sarayı, merkezdeki Çaydaçıra Mahallesi'ndedir. Adliyenin resmî internet sitesinde yer alan listeye göre burada şu yargı birimleri görev yapar:
- Ceza yargısı: ağır ceza mahkemeleri, asliye ceza mahkemeleri, çocuk mahkemesi, sulh ceza hâkimlikleri ve infaz hâkimliği
- Hukuk yargısı: asliye hukuk, sulh hukuk, aile, iş ve kadastro mahkemeleri
- İcra: icra mahkemesi ve icra dairesi
Mahkemelerin sayısı ve kuruluşu HSK kararlarıyla değişebilir. Bir mahkeme türü o yerde kurulmamışsa görev başka bir mahkemeye geçer: aile mahkemesi bulunmayan yerlerde aile hukuku davalarına, iş mahkemesi bulunmayan yerlerde iş davalarına asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m. 2, 7036 sayılı Kanun m. 2).
İlçeler hangi adliyeye bağlı?
HSK'nın 8 Eylül 2026 tarihli adli yargı rehberine göre Elazığ'ın ilçeleri şu adliyelerin yargı çevresindedir:
- Elazığ Adliyesi: Merkez, Baskil ve Sivrice
- Karakoçan Adliyesi: Karakoçan
- Keban Adliyesi: Keban ve Ağın
- Kovancılar Adliyesi: Kovancılar
- Maden Adliyesi: Maden ve Alacakaya
- Palu Adliyesi: Palu ve Arıcak
Baskil ve Sivrice'de adliye bulunmadığından bu ilçelere ilişkin davalar Elazığ Adliyesi'nde görülür. Aynı rehberde Tunceli'nin Çemişgezek ilçesindeki adliye de Elazığ'a bağlı adliyeler arasında gösterilmektedir.
Ağır ceza davaları nerede görülür?
İlçe adliyelerinde ağır ceza mahkemesi bulunmaz. HSK rehberinde Karakoçan, Keban, Kovancılar, Maden ve Palu adliyeleri ağır ceza bakımından Elazığ'a bağlı gösterilmiştir. Bu nedenle ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar ile kanunda sayılan diğer suçlara ilişkin davalar, olay ilçede gerçekleşmiş olsa da Elazığ'daki ağır ceza mahkemelerinde görülür (5235 sayılı Kanun m. 12). Soruşturma ve yargılamanın işleyişi ceza hukuku sayfasında özetlenmiştir.
Davanın açılacağı yer nasıl belirlenir?
Genel kural, davanın davalının yerleşim yerinde açılmasıdır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu, HMK m. 6). Kanun birçok uyuşmazlık için özel kurallar da koyar:
- Boşanma: Aile mahkemesi; eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydan beri birlikte oturdukları yer (Türk Medeni Kanunu m. 168). Ayrıntılar aile hukuku sayfasındadır.
- Taşınmaza ilişkin davalar: Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 12). Örneğin Kovancılar'daki bir taşınmazın tapu iptali davası Kovancılar Adliyesi'nde açılır.
- Kira uyuşmazlıkları: Sulh hukuk mahkemesi (HMK m. 4).
- İş davaları: İş mahkemesi; davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer (7036 sayılı Kanun m. 6).
- Miras davaları: Mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi (HMK m. 11).
- Haksız fiil ve trafik kazası: Fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya zarar görenin yerleşim yeri (HMK m. 16).
Elazığ mahkemelerinin kararları hangi istinaf mahkemesine gider?
1 Eylül 2026'dan itibaren Elazığ'daki hukuk ve ceza mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf incelemesini Malatya Bölge Adliye Mahkemesi yapmaktadır. İstinaf süresi hukuk davalarında kararın tebliğinden, ceza davalarında gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m. 345, Ceza Muhakemesi Kanunu m. 273). Başvuru dilekçesi kararı veren mahkemeye verilir.
İdari davalar ve vergi davaları nerede açılır?
Elazığ'da idare mahkemesi bulunmaktadır; idari işlemlerin iptali ve tam yargı davaları burada görülür. HSK'nın 18 Eylül 2026 tarihli idari yargı rehberinde Elazığ, vergi davaları bakımından Diyarbakır Vergi Mahkemesi'nin yargı çevresinde gösterilmiştir. Elazığ İdare Mahkemesi kararlarına karşı istinaf incelemesini, 2 Ocak 2026'da faaliyete geçen Diyarbakır Bölge İdare Mahkemesi yapar.
Trafik cezaları gibi Kabahatler Kanunu kapsamındaki idari para cezalarına karşı ise, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (5326 sayılı Kanun m. 27). Süreler ve usul idare ve vergi hukuku sayfasında anlatılmıştır.
Arabuluculuk, icra ve adli yardım başvuruları
- Arabuluculuk: Dava şartı olan arabuluculukta başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (6325 sayılı Kanun m. 18/A).
- İcra takibi: Takip kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde başlatılır (İcra ve İflas Kanunu m. 50).
- Adli yardım: Yargılama giderlerini karşılayacak durumda olmayanlar mahkemeden adli yardım isteyebilir (HMK m. 334). Avukatlık ücretini karşılayamayanlar için başvuru, baronun adli yardım bürosuna yapılır (Avukatlık Kanunu m. 176-178).
Yargı çevresi bilgisi nereden teyit edilir?
Yargı çevreleri HSK kararlarıyla belirlenir ve zaman içinde değişir. Yalnızca 2026'da Elazığ bakımından iki değişiklik olmuştur: idari yargıda istinaf mercii yılın başında, adli yargıda istinaf mercii 1 Eylül'de değişmiştir. Dava açmadan önce güncel durumun HSK'nın yargı rehberlerinden ve ilgili adliyeden teyit edilmesi, yetkisiz mahkemede dava açılmasından doğacak gecikmeyi önler.
Sık Sorulan Sorular
Elazığ Adliyesi hangi istinaf mahkemesine bağlı?
1 Eylül 2026'dan itibaren Elazığ'daki adli yargı mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf incelemesini Malatya Bölge Adliye Mahkemesi yapmaktadır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar ve derdest dosyalar bakımından hangi mahkemenin inceleme yapacağı, HSK'nın geçiş düzenlemelerine göre belirlenir.
Baskil ve Sivrice'deki davalar nerede görülür?
HSK'nın adli yargı rehberine göre Baskil ve Sivrice'de adliye bulunmamaktadır; bu ilçeler Elazığ Adliyesi'nin yargı çevresindedir. Ağın Keban Adliyesi'ne, Alacakaya Maden Adliyesi'ne, Arıcak Palu Adliyesi'ne bağlıdır.
Elazığ'da vergi mahkemesi var mı?
HSK'nın Eylül 2026 tarihli idari yargı rehberinde Elazığ için ayrı bir vergi mahkemesi yer almamaktadır; Elazığ, Diyarbakır Vergi Mahkemesi'nin yargı çevresinde gösterilmiştir. Vergi ve ceza ihbarnamelerine karşı dava açma süresi otuz gündür (İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7).
Elazığ İdare Mahkemesi kararlarına karşı nereye başvurulur?
Kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir; inceleme Diyarbakır Bölge İdare Mahkemesi'nde yapılır (İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 45). Kanunda sayılan bazı kararlar kesindir ve istinafa götürülemez. Dilekçe, kararı veren mahkemeye verilir.
